Moniuszki 12/14



Adresy historyczne:

Gymnasialstr. 14a/15, Gymnasialstr. 12/14 (od 1937 r.)

Rok budowy:

1905

Architekt:

Franz Sotzik *

Inwestor:

Karl Nowak Jr.




Opis:

Kamienica narożna, czterokondygnacyjna. W elewacji malowniczo, niesymetrycznie umieszczone wykusze, balkonik i szczyty. Formy elewacji z kontrastującymi płaszczyznami tynku i cegły swobodnie nawiązują do secesji (Jugendstil). Liczne zdobienia, mi.in maszkarony, motywy roślinne, herb miasta Bytomia i znaki cechów rzemieślniczych. W narożniku rzeźba atlasa z sygnaturom: „H.Kapst fec”.



Dodatkowe informacje:

Właściciele:

1905 - Karl Nowak Jr. i Gertruda Nowak (żona) - właściciele hotelu Reichshof przy ul. Dworcowej 19

1907 – Dr Salo Friedmann, radca sanitarny i pediatra - wieloletni kierownik miejskiego domu sierot przy ul. Moniuszki, zwolniony z pracy z tytułu pochodzenia, dochodził bezskutecznie swych praw na drodze sądowej.

1934 – Ida Friedmann (zarządca: Dr Paul Balaszinski, kupiec)

Inne:

1909 – Przebudowa parteru pod sklepy (Arch: D. Drescher *) 

1912/1913 –  Restauracja na rogu z ul. Jagiellońską - właśc. Hermann Wichert

1922 - Firma Sackur & Söhne, handel tapetami artystycznymi

1936 - Przebudowa mieszkań (wyk.: Działoszyński & Bruck)



Bibliografia, linki:

Archiwum budowlane UM w Bytomiu, teczka nr 928 i 930

Deutschlands Städtebau, Beuthen O./S.”, Dari Verlag, Berlin-Hallensee, 1929, str. 185 (reklama Sackur & Söhne)

Stefi Jersch-Wenzel (red.): Quellen zur Geschichte der Juden in Polnischen Archiven,  T. 2 (Dr Friedmann)

Eduard Seidler, Jüdische Ärzte 1933-1945, entrechtet, geflohen / ermordet  (Dr Friedmann)