Sądowa 1/2

„Prokuratura”



Adresy historyczne:

Gerichtstrasse 1, 1b, 2

Rok budowy:

1880

Architekt:

N.N. / Felix Wieczorek

Inwestor:

N.N. / Felix Wieczorek




Opis:

Budynek wybudowany prawdopodobnie jeszcze przed 1880 r.



Stan zachowania:

W budynku kina znajdowały się witraże ("wąskie, wysokie okno wypełniały przedstawienia muz utrzymane w stylu art deco"), które wywieziono do Niemiec po 1990 r.



Dodatkowe informacje:

Właściciele:

1880 - Dr Moritz Mannheimer (?)

1898 – Emil Elsner, handlarz materiałami budowlanymi i właściciel restauracji (Emil Elsner G.m.b.H. Baumaterialen-Grosshandlung, Königshütter-Chaussee 10a)

1912 - Felix Wieczorek * – mistrz budowlany

W księdze adresowej z 1880 r. pod adresem Sądowa nr 1 znajdowała się działka budowlana, należąca do Dr Mannheimera, zam. Bahnhofstr. 41 (Banki WBK). pod nr 1b znajdowała się hurtownia piwa, należąca do gałęzi rodziny Pringsheimów z Opola. Pod nr 2 znajdowały się zabudowania należące do Dr Mannheimera, będące - być może - przedmiotową kamienicą (teczka akt budowlanych została założona jednak w 1898 r. dla Emila Elsnera). 

Od 1898 właścicielem budynku i zabudowań oznaczonych nr 1 i 2 jest Emil Elsner.  W 1912 właścicielem części budynku i restauracji pod nr 1 jest Emil Elsner, a części pod nr 2 – Felix Wieczorek.

Właścicielem zabudowań i placu byłej hurtowni piwa (w 1912 r. pod adresem 1a) jest Isidor Kamm, kupiec.

W 1927 r. właścicielem budynków oznaczonych nr 1 i 2 jest Felix Wieczorek, natomiast zabudowań pod adresem 1a, M. Kamm. 

Inne:

1898 - Restauracja Emila Elsnera

1903-1905 - Przebudowa balkonu (wyk. Satke i Neumann)

1906 – Piwiarnia „Gambrinus-Halle” (właśc. A.V. Reschka)

1912-1913 – Przebudowa całego budynku i budowa kina – Kino „Intimes Theater" (po I. w. św. - właśc. Ufa-Theater-Betriebs-G. m. b. H. z siedzibą w Berlinie, najemca: Eduard Marzoll) - (arch. Felix Wieczorek *)

1923 – Bank (w miejsce restauracji) i rozbudowa poddasza na biura

1933 – Zmiana witryn sklepowych na parterze (salon fryzjerski w miejsce banku) – właśc. Heibowitz

1957 – Remont kapitalny –  Kino „Pokój”



Bibliografia, linki:

Archiwum budowlane UM w Bytomiu, teczka nr 1515

Adressbuch der Stadt Beuthen 1880, str. 7 (reklama Pringsheim)

Izabella Wójcik-Kühnel, Historia Mannheimerów i ich rodzinnego domu w kamienicy przy Bahnhofstrasse 4, [w:] Pogranicza kultur. Przenikanie pamięci. Żydzi w Bytomiu, Muzeum Górnośląskie w Bytomiu, Bytom 2011

Dzieje rodziny Pringsheim – zob. Michael Engel: Die Pringsheims. Zur Geschichte einer schlesischen Familie (18. - 20. Jahrhundert) [w:] Aus Wissenschaftsgeschichte und –theorie, pod red. Horst Kant i Annette Vogt (http://www.wissenschaftsforschung.de/Laitko_FS.pdf)

Witraże na Śląsku. Materiały sesji Górnośląskiego Oddziału Stowarzyszenia Historyków Sztuki Chorzów 2001, red. T. Dudek Bujarek, Katowice 2002, str. 103